ضرورت بررسی ترجمه و ارسال غیر اصولی کتاب ها به خارج از کشور

ضرورت بررسی ترجمه و ارسال غیر اصولی کتاب ها به خارج از کشور
حسن بیگی با تأکید بر اینکه بودجه گرنت مانند سایر نهادها و ارگان ها باید تأمین و پرداخت شود، گفت: به منظور استقبال بیشتر از آثار ادبی ایرانی به ویژه در حوزه دفاع مقدس، باید موضوع ترجمه و ارسال کتاب غیراصولی توسط نهادها بررسی شود.

docDiv1ImgDesc').width(imagesize);}});به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، ادبیات دفاع مقدس امروز به گونه ای مهم از ادبیات تبدیل شده که نمونه های فراوانی از آن به ویژه در قالب خاطره مورد استقبال گسترده مردم قرار گرفته است، تا جایی که در میان آمارهای پرفروش آثار دفاع مقدس جزو نخستین ها به شمار می روند. جریان ادبیات دفاع مقدس امروز به عنوان یک جریان پرطرفدار و پرخروش در فضای ادبیات در حال حرکت است، از همین رو عده ای از سازمان ها و نهادهای فعال در نشر کتاب های دفاع مقدس و عده ای از گروه های خودجوش فرهنگی دیگر منویات رهبر معظم انقلاب اسلامی در این زمینه یعنی صدور پیام انقلاب و دفاع مقدس را نیز سرمشق کار خود قرار داده و به ترجمه و انتشار بسیاری از این آثار دست زده اند. این امر تا جایی پیش رفته است که گاه نیز دیده شده دو نهاد به موازات هم مشغول ترجمه یکی از کتاب های دفاع مقدس بوده اند.

در وهله اول، اینکه در جامعه امروز همتی برای ترجمه کتاب های دفاع مقدس و توزیع آن ها در خارج از کشور وجود دارد، بسیار شعف آور است، اما در نگاهی عمیق تر و در تأمل بیشتر در موضوع باید از خود پرسید، آیا ترجمه های انجام شده از کتاب های دفاع مقدس توانسته اند، حق مطلب را ادا کنند؟ آیا در ترجمه کتاب های دفاع مقدس مسیر را به درستی پیموده ایم؟ آیا کتاب های پرتعدادی که همه ساله به نمایندگی از نشر دفاع مقدس در نمایشگاه های بین المللی عرضه می شود، توانسته اند، مخاطبی برای خود در جهان پیدا کنند؟

ابراهیم حسن بیگی از نویسندگان فعال در حوزه ادبیات انقلاب اسلامی و دفاع مقدس که تاکنون 145 اثر با رویكرد كودک و نوجوان، دفاع مقدس، فرهنگی و اجتماعی منتشر كرده، معتقد است که باید آثار خوب دفاع مقدس شناسایی و به زبان های مختلف ترجمه شوند و در ادامه سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی باید با ظرفیت و امکانات رایزنی های فرهنگی در کشورهای مختلف، درصدد ارائه آن ها در جهان برآید.

وی با نوشتن رمان هایی مانند «اشكانه»، «ریشه در اعماق»، «نشانه های صبح» و «معمای مسیح» در حوزه دفاع مقدس و رمان های «محمد»، «قدیس»، «سال های بنفش» و «شب ناسور» در حوزه انقلاب و دین شناخته می شود. این نویسنده گلستانی دارای 40 اثر برگزیده در جشنواره های مختلف در کشور است. كتاب «غنچه بر قالی» او، به عنوان اثر برگزیده سال 2000 كتابخانه ملی مونیخ آلمان شناخته شد. برخی از آثار حسن بیگی مانند رمان «محمد» به زبان های انگلیسی، عربی، تركی استانبولی و ازبكی، رمان «قدیس» به زبان انگلیسی، كتاب «غنچه بر قالی» به زبان انگلیسی، عربی، چینی و تركمنی، كتاب «یک كلاغ چهل كلاغ» به زبان انگلیسی و چینی، كتاب «عمو جان عباس» به زبان تركمنی، كتاب «نادرشاه افشار» به زبان تركمنی، كتاب «پیش از نماز» به زبان آذربایجانی و مجموعه آثار نیز به زبان های هندی و گرجستانی چاپ شده است.

در سال های اخیر بارها بر این نکته تأکید شده که خاطرات دفاع مقدس، ازجمله گونه های ادبی امروز ماست که ویژگی های بومی مخصوص خود را دارد و از این منظر می تواند نماینده خوبی از ادبیات ایرانی برای عرضه در بازار جهانی معرفی شود. نظر شما راجع به این موضوع چیست؟ فکر می کنید که چقدر دست این ژانر ادبی در مواجهه با مخاطب جهانی پُر است؟
سال هاست درباره ترجمه آثار ادبی ایرانی صحبت می کنیم و سال هاست کاری در این زمینه صورت نگرفته و آنچه انجام شده قابل قبول نیست و اندک است، در این رابطه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی باید مطالبه کند. اما متأسفانه هیچ قانون و بودجه ای به صورت جدی و مستمر پیگیر این موضوع نیست که با یک سیستم و راهکار و با حمایت مالی و دولتی آثار نویسندگان ایرانی منتشر شود.

در بسیاری از کشورها موضوعی با عنوان گرنت مطرح است و این گرنت شامل سه یا چهار هزار دلار بودجه است که به ناشران پرداخت می شود تا در خارج از کشور آثارشان را ترجمه کنند و مهم این است که این اثر برای یک بار به کشور مقصد راه پیدا کند. متأسفانه در ایران در رابطه با این موضوع سال ها سکوت بود و گویی چنین قانونی وجود نداشت و نهایتا می گفتند بودجه نداریم، درحالی که در این حد هم بی پول نیستیم، اما طی سال های اخیر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، بحث گرنت را جدی گرفت و شورایی تشکیل داد تا با معیارهای مشخص از آثار ارزشی و دفاع مقدس حمایت کند که به موضوع تحریم ها برخورد و غیر از یکی دو مورد که مبلغ ناچیزی برای چند کتاب پرداخت شد، دولت این حمایت را قطع کرد و این اتفاق بیانگر این است که همان موقع هم که تصمیم گرفتند از این طرح حمایت کنند، یک بودجه قطعی را درنظر نگرفتند، درحالی که گرنت مثل بودجه نهادها و ارگان هاست و باید تأمین و پرداخت شود.

چند سالی است در کشورمان جدای از دولت ها که در این قضیه واقعا کم کار بودند، آژانس های ادبی وارد عمل شدند. آژانس های ادبی بخش های خصوصی بودند که این کار را انجام دادند و انتظار داشتند که دولت از آن ها حمایت کند و حداقل این آژانس ها باید در سال، 10 تا 15 سفر خارج از کشور بروند و در کشورهای مختلف شرکت کنند تا کارشان پیش برود و انتظار داشتند، دولت از آن ها حمایت کند که این حمایت ها خیلی رضایت بخش نبوده، اما همین گرنت ها جریانی را راه انداخته اند و تلاش می کنند ادبیات ایران را در دنیا که ادبیات ناشناخته ای است، معرفی کنند و گرنت می تواند به کمک این آژانس ها بیاید.

آیا نهادی برای انتقال ادبیات روز ما به کشورهای دیگر وجود دارد؟ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی یا انتشارات خاصی در این زمینه تا به حال فعالیت داشته اند؟ و آیا این فعالیت ها کافی بوده یا خیر؟
یک مشکلی که داریم این است که ما در برنامه ریزی عالی هستیم و می گوییم ما باید این موارد را انجام دهیم و در این موارد وظیفه داریم، اما بلافاصله می گوییم بودجه نداریم که این کار را انجام دهیم و اینکه بگوییم باید این کار را انجام دهیم ولی پول نداریم، یک توهین به ملت است. چطور برای هر کاری بودجه تأمین می کنیم و مثل این است که پدر خانواده بگوید من پدر دلسوز این خانواده هستم و بعد بگوید ببخشید من پول ندارم، حتی برای شما حداقل مایحتاج زندگی را تأمین کنم. این دیگر دلسوزی نیست و معتقدم اجحاف بزرگی است که در این بخش انجام می شود که عمده اش بحث دفاع مقدس است.

اگر تغییر ساختار و ریل گذاری که سال ها مطالبه ما بوده در این بخش صورت پذیرد، یکی از مواردی که می تواند تفکر اسلامی این نظام را به خارج از کشور منتقل کند، آثار دفاع مقدس و انقلاب و آثاری است که صبغه دینی دارد. در حال حاضر برخی از مؤسسات هستند که فعالیت هایی در آن سوی مرزها انجام می دهند و این ها چشمشان به ایران است که ببینند چه آثاری به دستشان می رسد، در حالی که مؤسسه های دینی گلایه دارند از اینکه پولی به آن ها تعلق نمی گیرد که بخواهند کتابی ترجمه کنند، وقتی این سیستم را ایجاد کنیم، ضمن اینکه بازار آزاد را پوشش می دهیم و کتاب ها را می فروشیم و مؤسسه های فرهنگی و اسلامی را که ادعا داریم باید با برادران دینی ما در آن سوی مرزها مراوده داشته باشند، می توانند کتاب ها را به افراد خاص در خارج از کشور برسانند.

کار ترجمه، یک کار تخصصی است که روند انجام و انتشار آن با کتاب های تألیفی متفاوت است. فکر می کنید پس از گذشت 40 سال از جنگ تحمیلی چقدر به ترجمه خاطرات دفاع مقدس با یک نگاه حرفه ای و تخصصی وارد شده ایم؟
وقتی بحث گرنت و حاکمیت را مطرح می کنیم، جدا از بحث نهادها، ارگان ها و مؤسسات فرهنگی و رایزن های فرهنگی است که واقعا بحث مفصلی است و باید موضوع ترجمه غیراصولی و ارسال کتاب غیراصولی توسط نهادها بررسی شود و آژانس های ادبی هم درگیر شوند، اما کتاب باید خودش را نشان دهد. گرنت از ناشر در ترجمه اول حمایت می کند و همه کشورها این کار را انجام می دهند و کتاب هایشان هم در دنیا معروف می شود و اصلا معتقد نیستم که نهادهایی مثل حوزه هنری، سازمان فرهنگ و ارتباطات، فرهنگستان زبان و حوزه علمیه قم و جاهای مختلف با بودجه دولتی کتاب ترجمه کنند و بعد این کتاب ها پخش شود که هیچ ارزشی هم ندارد. این معضل به دنبال نبود قاعده و سیستم محکم جهانی که کشورهای دیگر در حوزه ترجمه کتاب رعایت می کنند به وجود می آید و وقتی این موارد رعایت نمی شود، عده ای این کار را می کنند و بعد اعلام می کنند که فلان کتاب ترجمه شده و بعد در فلان کشور در رایزنی ها خاک می خورد.

رایزن فرهنگی سازمان فرهنگ و ارتباطات با طرح تاپ و بودجه ای که به آن اختصاص یافته، واقعا بخش قابل توجهی از بودجه ارشاد را که می تواند در این زمینه کمک کند از آن خود می کند و این مبلغ از سازمان بودجه برای ترجمه کتاب دریافت می شود، اما متأسفانه آثاری که منتشر می شود در رایزنی ها خاک می خورد، درحالی که رایزن فرهنگی می تواند بدون اینکه هزینه زیادی صرف کند در کشورهایی که حضور دارند با ناشرین ارتباط بگیرند و کتاب ها را معرفی کنند و همان کاری که آژانس ها با سختی انجام می دهند، رایزن ها به راحتی می توانند انجام دهند.

جنگ های مختلف دنیا همچون جنگ ویتنام ، روسیه و ... توسط ادبیات در دنیا مطرح شده است ، اما ما پس از گذشت 40 سال از جنگ تحمیلی هنوز نتوانسته ایم در این مسیر قدم برداریم، کتاب های دفاع مقدسی که تاکنون در ایران منتشر شده اند ، تا چه اندازه این قابلیت را دارند که بتوانند پرچم دار پیمودن این مسیر میان سایر هنرها باشند؟
به صورت انبوه نه می توان به ادبیات و نه ادبیات دفاع مقدس این نگاه را داشت که در مدت کوتاه ده ها اثر را در دنیا پخش کنیم که مورد استقبال قرار گیرد، زیرا بضاعت ما در این حوزه قوی نیست. البته اگر به تعداد انگشتان دست کتاب خوب دفاع مقدس داریم، باید به خوبی ترجمه و به دنیا عرضه کنیم. در حال حاضر نمی توانیم به کمیت اهمیت دهیم، زیرا ما در کیفیت مانده ایم. کد مطلب : 297118 http://www.ibna.ir/vdcfyed0cw6d1ya.igiw.html ibna.ir/vdcfyed0cw6d1ya.igiw.html کپی متن خبر