اهمیت فهم درست از سخن و سکوت رهبری

اهمیت فهم درست از سخن و سکوت رهبری
حسن ابراهیم زاده در مقاله ای نوشت برخی خواص، نارسایی ها و ناکامی ها را متوجه «ولی فقیه» می کنند. در حالی که باید پیش و بیش از هرچیز به ریشه اشتباهات محاسباتی خود رجوع کنند.

به گزارش خبرنگار مهر، متنی که در ادامه می خوانید مقاله ای است به قلم حسن ابراهیم زاده که در تازه ترین شماره از نشریه پاسدار اسلام (شماره های 461 و 462) که چندی پیش روی دکه ها رفت، منتشر شده است.

ماهنامه «پاسدار اسلام» به مدیر مسئولی حجت الاسلام والمسلمین محمدحسن رحیمیان، با هدف ارائه مباحث عقیدتی، فرهنگی، سیاسی و اجتماعی منتشر می شود و اکنون به سی ونهمین سال فعالیت خود رسیده است:

درک درست از بیانات و مواضع امام و رهبری توسط خواص، یکی از عوامل بقای انقلاب و خود آنان در جبهه خدمتگزاری به انقلاب و نظام مقدس اسلامی است.

از آغاز نهضت اسلامی تا امروز که انقلاب اسلامی وارد دهه پنجم خود شده است، برخی از لغزش ها و بی بصیرتی ها در زمینه شناخت درست از سخنان و مواضع رهبری موجب ریزش هایی در بدنه خواص شده و در مقاطعی انقلاب و نظام اسلامی را با چالش هایی روبه رو کرده است. اگرچه این چالش ها در روند کلی حرکت رو به جلوی انقلاب تأثیر چندانی نداشته اند؛ اما حاشیه سازی های آنها همواره دستاویزی برای موج سواری ضدانقلاب و رسانه های معاند بوده است.

با نگاهی به منظومه فکری، گفتارها و رفتارهای برخی از خواص در گام اول انقلاب می توان به مشکل اساسی آنان در تحلیل های غلط سهوی یا عمدی، از جمله ضعف در کلان نگری، فقدان نگاه منظومه ای و نداشتن درک درست از زمان و مکان و ابتلا به جزئی نگری اشاره کرد که غالباً سبب فرو غلتیدن آنان در گرداب اشتباه محاسباتی و خروجشان از جبهه حق و نظام مقدس اسلامی شده است؛ خواصی که بعضاً در مقابل امام و رهبری قرار گرفتند و پس از هر اشتباه، به جای بازخوانی تحلیل های غلط و بازنگری در ابزارهای شناخت خود، همواره انگشت اتهام را به سوی امام و رهبری نشانه رفته اند.

با مروری بر تاریخ انبیا و اولیای الهی می توان افرادی با چنین تحلیل ها و مواضع و بعضاً سخنان بی ادبانه ای را مشاهده کرد. آنجا که فردی در هنگام تقسیم غنایم توسط رسول اکرم» ص»، شکستی را که ریشه در نافرمانی از رهنمودها و هشدارهای امیرمؤمنان «ع» داشت، به ایشان نسبت می دهد و حضرت را مذلّ المؤمنین! می نامد.

هرچند گذر زمان جامعه را با حقیقت گفتارها و رفتارهای پیامبران و ائمه اطهار (ع) آشنا کرد؛ اما هرگز نتوانست خسارتی را که آن خواص بی بصیرت بر خود و جامعه تحمیل کردند، جبران کند. لذا علاوه بر ضرورت خودشناسی و تقدم آن بر امام شناسی، نباید از شناخت شخصیت ها و جامعه در آیات و روایات هم غافل ماند.

بی شک نهضت امام خمینی استمرار نهضت انبیا و اولیا و گرفتار خواص و نزدیکان بی بصیرتی است که به جای بازخوانی منظومه فکری و رفتاری و جست وجوی لغزش های خود در مسیر طی شده، امام و رهبری را مقصر دانسته و با موضع گیری، سخنرانی یا نامه، تقصیر و قصوری های خود و دیگران و دانشگاه ها و دستگاه های دیگر را متوجه امام و رهبری کرده اند؛ اما گذشت زمان، خواب را از چشم آنان و حامیانشان ربوده است. زمان عنصر مهمی در برملا ساختن برخی از حقایق و واقعیت هاست. به عنوان نمونه انتخاب مهندس مهدی بازرگان به عنوان ریاست دولت موقت، رأی آوری بنی صدر در اولین دوره ریاست جمهوری ایران اسلامی و یا تکیه زدن آقای منتظری بر مسند قائم مقام رهبری، انقلاب اسلامی را با چالش های جدی روبه رو کرد.

در این میان برخی از خواص علناً یا تلویحاً مشکل را به انحاء مختلف متوجه امام کردند، اما گذر زمان و به ویژه نامه 6/1/68 امام نشان داد که ایشان از ابتدا با این سه انتخاب مخالف بودند، اما هرگز نخواستند از جایگاه ولایت فقیه، رأی خود را به دیگران تحمیل کنند. امام در انتخاب مهدی بازرگان به نظر مشاوران و کارشناسان و در انتخاب بنی صدر به رأی مردم احترام گذاشتند و در قائم مقامی آقای منتظری رأی علمای مجلس خبرگان را پذیرفتند. چنین رویکردهائی تفاوت ولایت فقیه با دیگر حکومت های مدعی دموکراسی را آشکار می سازد و نشان می دهد که امام و رهبر معظم انقلاب به رغم برخورداری از بالاترین جایگاه در نظام جمهوری اسلامی، چگونه به رأی مردم، کارشناسان و مجموعه های قانونی دیگر، احترام گذاشته و از آنان حمایت کرده اند.

برخی از خواص، امام و رهبر معظم انقلاب را خطاب قرار می دهند و نارسایی ها و ناکامی ها و چالش ها را متوجه «ولی فقیه» می کنند. اینان باید پیش و بیش از هر چیزی به ریشه اشتباهات محاسباتی خود رجوع کنند و ببینند که چگونه در اثر عدم درک درست بیانات امام و رهبری، تصمیمات غلطی را اتخاذ کردند و جامعه و حتی امام و رهبری را در موقعیتی قرار دادند که بازرگان و بنی صدر و آقای منتظری را تحمل کردند. طرفه آنکه همیشه همین افراد هستند که امام و رهبری را مورد خطاب قرار می دهند، در حالی که عملکردشان شبیه به کسانی است که برای انتخاب ابوموسی اشعری صف بستند و تا کشیدن تیغ از نیام در برابر امام علی «ع» پیش رفتند و آنگاه در برابر پیامدهای این انتخاب، خود در جایگاه مدعی قرار گرفتند!

در میان آثار علمای شیعه، بی تردید «صحیفه امام خمینی» یکی از کم نظیرترین کتب شیعه پس از کتب روایی در عصر غیبت است. کتابی که نسل های آینده ده ها و صدها کلیدواژه چگونه زیستن را از آن خواهند آموخت؛ وقایع تاریخی و جریان شناسی و شخصیت شناسی را از منظر صادقانه آن به تماشا خواهند نشست؛ شیعه بودن خود را به رُخ جهانیان خواهند کشید و به آن افتخار خواهند کرد.

نامه 26/1/68 امام خمینی به نمایندگان وقت مجلس شورای اسلامی و وزرا به مراتب دردناک تر از نامه 6/1/68 ایشان به آقای منتظری است:

«بسم الله الرحمن الرحیم. خدمت فرزندان عزیز، نمایندگان محترم مجلس شورای اسلامی و وزرای محترم «دامت افاضاتهم». با سلام شنیدم در جریان امر حضرت آقای منتظری نیستید و نمی دانید قضیه از چه قرار است. همین قدر بدانید که پدر پیرتان بیش از دو سال است که در اعلامیه ها و پیغام ها تمام تلاش خود را نموده است تا قضیه بدین جا ختم نگردد، ولی متأسفانه نشد. از طرف دیگر وظیفه شرعی اقتضا می کرد تا تصمیم لازم را برای حفظ نظام و اسلام بگیرد، لذا با دلی پرخون حاصل عمرم را برای مصلحت نظام کنار گذاشتم.

ان شاءالله خواهران و برادران در آینده تا اندازه ای روشن خواهند شد. سفارش این موضوع لازم نیست که دفاع از اسلام و نظام شوخی بردار نیست و در صورت تخطی، هر کس در هر موقعیت بلافاصله به مردم معرفی خواهد شد. توفیق همگان را از خداوند متعال خواستارم. ‏‏والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

روح الله الموسوی الخمینی 26/1/68»(1)

تأثر و تأسف امام در این نامه نشان می دهد که حتی وزرا و نمایندگان مجلس و خواص تکیه زده بر مسندهای قدرت و جایگاه های تصمیم گیری و تصمیم سازی در قوه مجریه و مقننه هم در خلال دو سال به درک درستی از اعلامیه ها و پیغام های امام راحل نرسیدند! دردناک تر اینکه امام در این نامه به روشن شدن اذهان خواهران و برادران دینی در آینده اشاره می کنند، ولی تا کنون جز چند کتاب و مستند و مقاله پراکنده، در زمینه روشنگری در باره موضوعات مختلف شبهه برانگیز، از جمله محتوای این نامه، از سوی خواص کار درخوری انجام نشده است.

همین عقب ماندگی برخی از خواص از مردم و عدم درک درست از بیانات و مواضع امام و رهبری موجب شده است که از آغاز نهضت تا امروز، مردم بیش از خواص مخاطب امام و رهبری باشند؛ از همین روی امام و رهبری هرگز به نامه های برخی از خواص پاسخ ندادند و پاسخ را به عنصر زمان سپردند. یکی از نامه هایی که امام خمینی پاسخ آن را ندادند، نامه آقای منتظری به امام خمینی (ره) برای جلوگیری از اعدام چند تن از عناصر سازمان منافقین در سال 1352 است.

آقای منتظری در این نامه با بیان اینکه این افراد در «معرض خطر اعدام» هستند، درباره اعتقادات و جایگاه آنان در نزد علما و ضرورت ورود امام به این مسئله می نویسند:

«… اطلاعات وسیع و عمیق آنان بر احکام و معتقدات مذهبی معروف و مورد توجه همه آقایان و روحانیین است. بعضی از مراجع و جمعی از علما و بلاد اقداماتی برای تخلص آنان کرده و چیزهایی نوشته شده اند. بجا و لازم است از طرف حضرتعالی نیز در تأیید و تقویت و حفظ دماء آنان چیزی منتشر شود، این معنی در شرایطشان ضرورت دارد چون مخالفین سعی می کنند آنان را منحرف قلمداد کنند …»(2)

امام درباره منافقین چیزهائی را می دانستند که آقای منتظری و سایر علما در آن مقطع از درک آنها عاجز بودند. امام از دادن پاسخ به این نامه و بسیاری از نامه های دیگر امتناع ورزیدند و در اوائل انقلاب به فریب خوردن برخی از علما توسط این سازمان اشاره کردند. این نامه در زمانی به امام نوشته شد که هنوز سازمان تغییر ایدئولوژیک نداده و آشکارا مارکسیسم را نپذیرفته بود؛ اما امام روند انحراف و التقاط را در این سازمان و گروه ها و دستجات دیگر راست گرا و چپ گرا تشخیص داده و آشکار شدن آن را به مرور زمان واگذار کرده بودند. بعدها سازمانی که آقای منتظری از آنان به دفاع می پرداخت، فرزندش محمد را به شهادت رساندند.

بی پاسخ گذاشتن نامه آقای خوئینی ها از سوی رهبر معظم انقلاب را نیز می توان در زمره نامه هایی دانست که گذر زمان حقیقت محتوای آن را آشکار خواهد ساخت. هر چند که حقایق و واقعیت های میدانی هم اکنون نیز برای بسیاری از مردم و خواص با بصیرت پنهان نیستند، اما این نامه هم از همان نامه هایی است که پاسخ آن از قبل برای نویسنده اش روشن است.

زمانی وزیر ارشاد اسلامی دولت اصلاحات به شکلی گستاخانه، فرمایشات رهبری انقلاب را مبنی بر اینکه برخی از مطبوعات تبدیل به پایگاه دشمن شده اند نفی کرد، اما سر برآوردن نویسندگان این مطبوعات از رسانه های ضدانقلاب و کوچ وزیر ارشاد به لندن، پاسخی بود که تاریخ به سخنان گستاخانه او داد.

در فتنه سال 88 برخی از سران فتنه در برابر تأکید رهبری انقلاب بر ضرورت جدا کردن صف معترضان از صف ضدانقلاب، حتی حرمت شکنان روز عاشورا را مردم مؤمن نامیدند، اما اعتراف سران آمریکا و رژیم صهیونیستی و منافقین و سلطنت طلب ها در زمینه هدایت فتنه سال 88 پاسخ شایسته ای برای بیانیه نویسان بود.

سکوت امام و رهبری در برابر برخی از نامه ها و نامه نگاران نیازمند درک و فهمی از جنس درک و فهم فهمیده ها و حججی ها و حاج قاسم ها و مردمی است که این اسطوره های ولایتمدار از میان آنان برخاستند. مردمی که خوب می دانند که پاسخ برخی از نامه ها را خود نامه نگاران می دانند و ضرورتی به پاسخگویی رهبری نیست. مردم سکوت امام و رهبری را همچون سخنان آنان درک می کنند و فرق بین فرافکنی و جستجوگری را می دانند.

امیرمؤمنان علی (ع) در پاسخ به درخواست معاویه در تحویل دادن قاتلان عثمان به نکته ای اشاره می کنند که امروز نیز درباره برخی از افراد که تقصیرها و قصورها را متوجه امام و رهبری می کنند صدق می کند.

حضرت درخواست معاویه را نوعی فرافکنی و فرار رو به جلو می دانند و معاویه را به بازخوانی عملکرد خود و اطرافیانش دعوت می کنند و به او تذکر می دهند که پاسخ را در شام و کاخ و بر سر سفره و گعده های شاهانه خود بجوید، نه در کوفه و مسجد و سفره بی آلایش امام.

حضرت به معاویه نوشتند:

«… و اما ما سأَلتَ من دفع قتله عثمان إلیک، فَاِنّی نَظَرتُ فی هذا الامر، فلم اره یسعنی دفعهم الیک و لا الی غیرک و لعمری لئن لم تنزع عن غیّک و شقاقک لتعرفنّهم عن قلیل یطلبونک، لا یکلفونک طلبهم فی برّ و لا بحر و لاجبل و لاسهل، الا انه طلب یسوءک وجدانه و زورٌ لا یَسُرکَ لُقیانه و السلام لاهله: اینکه از من خواستی تا قاتلان عثمان را به تو بسپارم، پیرامون آن فکر کردم و دیدم که توان سپردن آنها را به تو یا غیر تو ندارم. سوگند به جان خودم! اگر دست از گمراهی و تفرقه برنداری، به زودی آنها را خواهی یافت که تو را می طلبند بی آنکه تو را فرصت دهند تا در خشکی و دریا و کوه و صحرا، زحمت پیدا کردنشان را بر خود هموار کنی و اگر در جست وجوی آنان برآیی، بدان که شادمان نخواهی شد و ملاقات با آنان تو را خوشحال نخواهد کرد و درود بر اهل آن.» (3)

پی نوشت ها

1- صحیفه امام، ج 21، ص 350.

2- نامه آقای منتظری به خط خود، عصر اندیشه، شماره 12، شهریور 1359، ص 107.

3- نهج البلاغه، نامه نهم، ص 448، ترحمه مرحوم محمد دشتی.

کد خبر 5048075 محمد آسیابانی