خلائی بزرگ در حوزه ادبیات دفاع مقدس

خلائی بزرگ در حوزه ادبیات دفاع مقدس
رضا اسماعیلی در مراسم رونمایی از کتاب «بر بال ققنوس» گفت: یکی از حسرت های این روزگار این است که شاعران نسل اول انقلاب را نمی شناسند و این امر نشان دهنده این است که در این حوزه خلاء بزرگی وجود دارد که باید آن را پر کرد.

به گزارش ایسنا به نقل از روابط عمومی خانه کتاب و ادبیات ایران، آیین رونمایی از کتاب «بر بال ققنوس» ظهر امروز (دوشنبه، سوم خردادماه 1400) به مناسبت سالروز آزادسازی خرمشهر، روز مقاومت، ایثار و پیروزی، با حضور سردار علی اصغر محسن شیخی، مدیرکل حفظ آثار و نشر ارزش های دفاع مقدس استان تهران، سرهنگ پاسدار عباس بایرامی، سرپرست سازمان ادبیات و تاریخ دفاع مقدس کشور، رحیم زریان، نویسنده اثر و رضا اسماعیلی، شاعر و منتقد ادبی توسط خانه کتاب و ادبیات ایران برگزار و به صورت زنده پخش شد.

رحیم زریان در ابتدای این نشست با بیان این که بیشتر شعرهایش در حوزه دفاع مقدس بوده و هست و شعر را از دوران کودکی با زبان گیلکی و فارسی شروع کرده است، گفت: بنده در جریان انقلاب و در راهپیمایی ها با مردم سلحشور حضور داشتم و از سویی عاشق شهید بهشتی بودم. از طرفی هم از طریق یکی از دوستانم و به توصیه ایشان با برخی دیگر از شاعران آشنا شدم. «بر بال ققنوس» با کتاب «غریبانه» دوست شاعرم پرویز بیگی حبیب آبادی تفاوت دارد؛ اثر او تذکره بوده و در سه مجلد است. من در اثر خود قداستی را به شعر دفاع مقدس بخشیدم.
او با بیان این که نخستین شب شعر جنگ را بنا نهاده است، گفت: کتاب «بر بال ققنوس» را در سه خان تقسیم بندی کرده و حروف الفبا را کنار گذاشتم. در خان اول با عنوان پیشگامان شعر دفاع مقدس، شرح حال و گزیده اشعار 14 نفر از شاعران دفاع مقدس و انقلاب همچون سیدحسن حسینی، نصرالله مردانی، قیصر امین پور، یوسف علی میرشکاک و... را قرار دادم.
این نویسنده در ادامه افزود: خان دوم نیز طلایه داران شعر معاصر و دفاع مقدس نام دارد که از 18 شاعر چون شهریار، مشفق و ... سخن گفتم که همه از شاعران آیینی بوده و در دفاع مقدس حضور پیدا کردند. خان سوم نیز به شورآفرینان شعر دفاع مقدس اختصاص دارد؛ 110 شاعر تازه نفسی که در این حوزه شعر سرودند.

رحیم زریان در پایان سخنان خود برخی از شعرهای شاعرانی را که در کتاب «بر بال ققنوس» آورده است خواند.

در ادامه آیین رونمایی از این اثر، رضا اسماعیلی درباره شعر دفاع مقدس و ضرورت های آن اظهار کرد: بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش های دفاع مقدس یکی از نهادهایی است که از آغاز تا به امروز در برگزاری کنگره های شعر دفاع مقدس و برنامه های تخصصی در حوزه ادبیات دفاع مقدس پیشتاز بوده و حق بزرگی بر گردن ادبیات دفاع مقدس و ادبیات پایداری دارد.

او با اشاره به این که سال گذشته بیست ودومین دوره کنگره ملی شعر دفاع مقدس برگزار شد، مطرح کرد: ما در حوزه ادبیات دفاع مقدس در طول 40 و اندی سال که از انقلاب گذشته نسلی از شاعران توانمند و فرهیخته را تربیت کردیم که این شاعران نام های بزرگی هستند و وظیفه داریم آن ها را به نحو شایسته معرفی کرده و به ایران و جهان بشناسانیم. با این که در حوزه معرفی ادبیات دفاع مقدس کارهای زیادی صورت گرفته ولی همچنان شاعران دفاع مقدس آن گونه که شایسته و بایسته است معرفی نشده اند و این امر نیازمند این است که در این حوزه گام های بلندتری برداریم و تلاش های بیشتری صورت گیرد.

این شاعر با بیان این که باید در سه حوزه در خصوص ادبیات دفاع مقدس برنامه ریزی و سرمایه گذاری کنیم، تاکید کرد: ابتدا در زمینه چاپ اشعار است که این اتفاق در سال های گذشته صورت گرفته و پس از برگزاری کنگره یا در طول سال بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش های دفاع مقدس گزیده اشعار شاعران دفاع مقدس را در قالب کتاب چاپ و منتشر کرده است. گام دوم نقد و بررسی اشعار و آثار دفاع مقدس است؛ ما برای بالندگی ادبیات دفاع مقدس باید این اشعار را در کارگاه های آموزشی و جلسات تخصصی نقد با حضور شاعران دفاع مقدس مورد بررسی قرار دهیم و به کاستی ها برجستگی های این آثار اشاره کنیم تا بتوانیم ادبیات دفاع مقدس را به نقطه مطلوب برسانیم. حوزه سوم که نیاز به توجه بیشتر دارد ترجمه است؛ متاسفانه ما نه تنها در حوزه ادبیات دفاع مقدس بلکه در زمینه ادبیات انقلاب نیز کم کاری کرده ایم. یعنی ما نتوانسته ایم شاعران نام آور انقلاب اسلامی را به جهان معرفی کنیم به این علت که در این حوزه برنامه ریزی نکرده ایم. به واقع ما نیازمند گزینش آثار ادبیات دفاع مقدس و ادبیات پایداری و ترجمه آن به زبان های دیگر هستیم. در هیچ کشوری اثری از شاعران ایرانی حوزه دفاع مقدس دیده نمی شود.

اسماعیلی با اشاره به این که زریان به اعتبار سنی که دارد جزء نسل اول شاعران انقلاب محسوب می شود، بیان کرد: در سال های ابتدایی انقلاب کار کردن در حوزه ادبیات انقلاب بسیار سخت بود، از این رو که باید روی پای خود ایستاده و از صفر شروع می کردیم. در حقیقت باید الگوسازی و نمونه سازی می کردیم تا شاعران جوان‎ تر آن ‎ها را خوانده و با اقتدا به شاعران نسل اول انقلاب دست به خلق آثار ادبی بزنند. در دهه 60 که پربارترین دهه برای ادبیات انقلاب بود این اتفاق افتاد و شاعران نسل اول مجاهدانه و مومنانه به این عرصه وارد شده و آثاری را خلق کردند که تا امروز می توان به عنوان نمونه های برجسته ادبیات دفاع مقدس از این اشعار نام برد.

او سپس با اشاره به این که شاعران دفاع مقدس آن گونه که باید معرفی نشدند، گفت: در حوزه تحقیق و پژوهش نیز باید عقب ماندگی را جبران کنیم. حتی می توانیم کتاب های تحقیقی و پژوهشی را به محققان سفارش دهیم. چاپ «بر بال ققنوس» در بدو ورود به دهه پنجم انقلاب امری خجسته است؛ زریان در سه فصل 142 شاعر را معرفی کرده و شرح احوال آن ها را به همراه گزیده ای از اشعارشان در کتاب ذکر کرده است که می تواند بسیار راهگشا باشد.
رضا اسماعیلی در ادامه اظهار کرد: یکی از حسرت های این روزگار این است که شاعران نسل اول انقلاب را نمی شناسند و این امر نشان دهنده این است که در این حوزه خلاء بزرگی وجود دارد و باید آن را پر کرد. یکی از راه ها چاپ آثاری از قبیل «بر بال ققنوس» است که به نسل امروز کمک می کند تا بتوانند در مسیری که شاعران انقلاب و دفاع مقدس طی کردند، طی طریق کنند.

او در پایان سخنان خود به این که در مقطع دانشگاه نیز با کمبود منابع در حوزه ادبیات دفاع مقدس مواجه هستیم اشاره کرد.

سردار علی اصغر محسن شیخی از دیگر میهمانان این نشست بیان کرد: نکته مهم و اساسی در حوزه ادبیات دفاع مقدس که حضرت آقا نیز بر آن تاکید دارد به فراموشی سپرده نشدن و تحریف نشدن این آثار است. در یادداشت ها و نشست های ایشان توجه و تاکید بر داشته های مان که همان ایثار، فداکاری، گذشت، شهادت و شهامت میدان داران ما است و باید آن را قدر بدانیم و تا جایی که می توانیم در انتشار آن قلم فرسایی کرده و از ادبیات و هنرهای متعددی که در دسترس است استفاده کنیم.
او افزود: طبیعتا ادبیات با ظرافتی به ویژه در حوزه شعر می تواند بیشترین کارکردها را داشته باشد. آن چه مسلم است این است که چند بیت شعر یا رباعی می تواند نوعی جریان سازی کند که شاید ده ها سخنرانی چنین نباشد. در واقع گاهی چند بیت شعر می تواند آن روحیه سلحشوری، انگیزشی و رسالت را به نسل آینده انتقال دهد. متاسفانه ما از این فاکتور به خوبی استفاده نکرده ایم؛ به واقع ما باید این هنر را داشته باشیم که زیبایی های عرصه دفاع مقدس را خوب و به موقع نشر دهیم. یکی از این فعالیت ها معرفی شعر است، ما با انتقال داشته های مان فاصله داریم و جوانان ما کمتر با آن ها آشنا هستند که باید این شرایط آشنایی را فراهم کنیم.
در پایان این مراسم کتاب «بر بال ققنوس» اثر رحیم زریان رونمایی شد.

انتهای پیام