ّ ّ ّ ّ ّ
تاریخ شفاهی زندگی و مبارزات شهید مهدی عراقی
تاریخ و زمان ارسال :29 خرداد 1392
دسته بندی : یادداشت
6
خلاصه یادداشت :

با توجه به اهمیت و نقش شهید مهدی عراقی در روند نهضت اسلامی و پیروزی انقلاب و فقدان پژوهش مستقل و کامل درباره ایشان کتاب درصد است در راستای تبیین نقش شخصیت‌ها در تاریخ انقلاب با رهیافتی جدید به بررسی محیط و زمانه مهدی عراقی، پایگاه اجتماعی و فعالیت‌های تشکیلاتی وی در پیوند با انقلاب اسلامی و امام خمینی(ره) بپردازد. تلاش محققان بر آن بوده است که در حد امکان غبار زمان و فراموشی از چهره یکی از شخصیت‌های موثر در نهضت و انقلاب برداشته شود و تصویر روشن‌تری از ایشان در منظر نسل‌هایی که شاهد حیات آنان نبوده‌اند، قرار گیرد. 29 خرداد 1392-09:30:39

با توجه به اهمیت و نقش شهید مهدی عراقی در روند نهضت اسلامی و پیروزی انقلاب و فقدان پژوهش مستقل و کامل درباره ایشان کتاب درصد است در راستای تبیین نقش شخصیت‌ها در تاریخ انقلاب با رهیافتی جدید به بررسی محیط و زمانه مهدی عراقی، پایگاه اجتماعی و فعالیت‌های تشکیلاتی وی در پیوند با انقلاب اسلامی و امام خمینی(ره) بپردازد. تلاش محققان بر آن بوده است که در حد امکان غبار زمان و فراموشی از چهره یکی از شخصیت‌های موثر در نهضت و انقلاب برداشته شود و تصویر روشن‌تری از ایشان در منظر نسل‌هایی که شاهد حیات آنان نبوده‌اند، قرار گیرد. برنامه‌های نوسازی اقتدارگرایانه رضاشاه به ویژه سیاست‌های وی در سکولاریزه کردن جامعه تبعات سیاسی و اجتماعی مهمی را به دنبال داشت. نوسازیهای اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی رضاشاه موجب به حاشیه راندن مذهب و روحانیون شد. اتحاد لباس، کشف حجاب، احیای فرهنگ ایران پیش از اسلام، تغییرات اساسی در نظام آموزشی و قضایی و ثبت و اسناد، گرچه در جهت تامین بخشی از آمال روشنفکران بود، اما موجب تضعیف نیروهای مذهبی، محدود شدن حوزه‌های دینی و مرجعیت دینی میشد. در پی فروپاشی رضاشاه، گروههای متعددی که به نحوی در دوران رضاشاه محدود شده بودند، نارضایتیهای سرکوب شده خود را آشکار کردند. بنابراین احزاب و سازمان‌های گوناگونی شکل گرفتند تا اقشار و گروههای مختلف جامعه را بسیج نمایند. برخی از آنها به ایدئولوژی اسلام شیعی متوسل شدند و خواستار آرمان‌های فرهنگی و اخلاقی بودند. جمعیت فدائیان اسلام که شهید نواب صفوی آن را بنیان گذاشت، از درون هیئت های مذهبی ایران سر بر آورد. مهدی عراقی از جمله افرادی بود که پس از شکل‌گیری فدائیان اسلام وارد این جمعیت شد و اولین فعالیت سیاسیاش را از آنجا آغاز کرد. او در کلیه فعالیت‌ها و عملیات‌های این جمعیت نقش موثری داشت. چندی بعد عراقی به دلیل اختلاف فکری با برخی از اعضای فدائیان اسلام همراه عده‌ای دیگر از این جمعیت کناره گرفت. بعد از درگذشت آیت‌الله بروجردی و حضور جدی امام خمینی در صحنه مبارزات سیاسی – اجتماعی و باز شدن باب جدیدی در مسیر فعالیت‌های مبارزان، عراقی نیز فعالیت سیاسی خود را دوباره از سر گرفت. با آغاز نهضت اسلامی، افراد و شخصیت‌هایی بودند که با پذیرش مرجعیت دینی و سیاسی امام خمینی به او پیوستند و جزء یاران ایشان و از نیروهای مبارز و فعال نهضت و انقلاب بودند. آنان با تلاش‌های خستگی ناپذیر نقش مهمی در سازماندهی و مدیریت نیروهای انقلابی و انسجام آنها ایفا کردند و در نهایت بر سر اهداف خود جان باختند. مهدی عراقی از آغاز روزهای حرکت امام در مقابله با لایحه انجمن‌های ایالتی و ولایتی، با کوله‌باری از تجربه مبارزه در جمعیت فدائیان اسلام، در کنار امام قرار گرفت و در تمامی مقاطع سرنوشت ساز سال‌های 1342 و سالیان بعد، اصلیترین برنامه‌های انقلابی، از جمله راهپیماییهای تعیینکننده را مدیریت کرد. هیئت‌های موتلفه اسلامی از جمله تشکل‌های مذهبی بود که با آغاز نهضت امام فعالیت خود را آغاز کرد. مهدی عراقی از جمله بنیانگذاران این هیئت بود که برجستگی خاصی نسبت به هم مسلکان خود داشت. چنان که پس از سرکوب 15 خرداد و تبعید امام به ترکیه، عراقی و یارانش اصلیترین دولتمرد نزدیک به آمریکا، یعنی حسنعلی منصور را از میان برداشتند. در نتیجه برای چهارتن از آنان تقاضای اعدام گردید و او و چند تن دیگر به زندان‌های دراز مدت محکوم شدند. اگرچه مهدی عراقی و هاشم امانی به اعدام محکوم شدند اما با تلاش‌هایی که توسط برخی از روحانیون در قم از جمله ربانی شیرازی، هاشمی رفسنجانی، صادق خلخالی و انصاری شیرازی انجام شد و حتی کار به مداخله برخی از مراجع دینی و روحانیون بلندپایه همچون آیت‌الله شریعتمداری، گلپایگانی، مرعشی نجفی نیز کشیده شد، مهدی عراقی و هاشم امانی با یک درجه تخفیف به حبس ابد محکوم شدند. عبدالمجید معادیخواه که خود یکی از روحانیونی بود که در تحصن در بیوت مراجع قم برای جلوگیری از اعدام اعضای موتلفه حضور داشت، نجات مهدی عراقی را مدیون این تحصن میداند. وی در این زمینه میگوید:«شکل گیری نخستین تحصن، در ارتباط با حکم اعدام برخی اعضای موتلفه بود... در حوزه، دغدغه‌ای را جدیتر از سرنوشت گروهی به خاطر نمیآورم که در آن روزها سخن از دادگاه آنان بود ... تحصن سه روز ادامه داشت ... شاید اگر آن تحصن نبود، عراقی نیز در شمار اعدامیهای مسلم بود! پیوند عاطفی فرزندان فیضیه با او به گونه‌ای بود که رهیدن او از اعدام، دستاورد کمی نبود...(1) با آزادی وی از زندان در آخرین روزهای سال 1355، او بار دیگر، گام در میدان مبارزه نهاد و با تمامی تجربه‌ها و تواناییهای خود در خدمت نهضت اسلامی قرار گرفت. در همین را
برچسب ها :
*
*