ّ ّ ّ ّ ّ
در نشست بررسى ادبیات دفاع مقدس مطرح شد: دغدغه هاى نویسندگان انقلاب و جنگ
تاریخ و زمان ارسال :15 اسفند 1387
دسته بندی : یادداشت
5
خلاصه یادداشت :

در نشست بررسى ادبیات دفاع مقدس در دانشگاه تهران، محمدرضا بایرامى با بیان این که در ادبیات ما حاشیه بر متن غلبه کرده است، در ادامه از حاشیه هایى که در حوزه فرهنگ و ادبیات به وجود آمده ، انتقاد کرد و افزود: به نظر مى آید گاهى حاشیه از متن مهم تر مى شود و علتش هم فرهنگ شفاهى جامعه ماست و در ادبیات جهان، این حاشیه پررنگ تر از سایر مقوله هاست.

در نشست بررسى ادبیات دفاع مقدس در دانشگاه تهران، محمدرضا بایرامى با بیان این که در ادبیات ما حاشیه بر متن غلبه کرده است، در ادامه از حاشیه هایى که در حوزه فرهنگ و ادبیات به وجود آمده ، انتقاد کرد و افزود: به نظر مى آید گاهى حاشیه از متن مهم تر مى شود و علتش هم فرهنگ شفاهى جامعه ماست و در ادبیات جهان، این حاشیه پررنگ تر از سایر مقوله هاست. این داستان نویس ضرورت نویسندگى را نوشتن دانست و تصریح کرد: نویسندگان فقط مى توانند وارد حاشیه ها نشوند و چنانچه نویسندگان ما درگیر حاشیه نشوند، بیش تر به درد ادبیات و جامعه مى خورند. او تصریح کرد: این جور نیست که ادبیات جنگ نداشته باشیم؛ اما حساسیت درباره ادبیات دفاع مقدس آن قدر زیاد شده که حاشیه بر متن چربیده است. بایرامى در این باره به مسأله اى اشاره کرد و گفت: گفته مى شود بنا بر اهداى جوایزى به نویسندگان یکى دو دهه اخیر حوزه ى ادبیات دفاع مقدس است و بر اساس آنچه گفته شده، برآورد کرده اند، هزینه اى بالغ بر یک میلیارد و ??? میلیون براى بررسى آثار ادبیات دفاع مقدس به بودجه نیاز است؛ در حالى که نگاه مى کنیم، مى بینیم آثار و نویسندگان جدى در این حوزه به این هزینه نیاز ندارند. البته نمى گویم جوایز نباشند؛ اما به اعتقاد من، بحث هاى حاشیه اى در ادبیات بیشتر شده است. او افزود: از سویى، جریان هاى دیگر وانمود مى کنند در حوزه هاى دیگر اتفاق جدى صورت گرفته است که انگار در ادبیات دفاع مقدس شکل نگرفته؛ اما به اعتقاد من، با نگاهى به ادبیات معاصر، مى بینیم که از طیف هاى مختلف ادبیات، چنانچه بهترین کارشان در این حوزه نباشد، یکى از بهترین آثار خود را در این حوزه خلق کرده اند و برخى هم که فقط نویسنده این حوزه هستند و این گونه هم نیست که کارشان نازل باشد. بایرامى در واکنش به اظهارات حاضرانى که از وضعیت فرهنگى و ادبى جامعه دفاع کردند، تصریح کرد: متأسفانه سیستم فرهنگى ما این قدر نقص دارد که آدم گاهى جز گله کردن راه دیگرى ندارد. او یادآور شد: مطمئناً نویسنده تعمدى چیزى نمى نویسد که عده اى از آن خوش شان بیاید و طبیعى است که یک نویسنده ممکن است چیزى را بنویسد که عده اى برداشت هاى خود را داشته باشند و اساساً امکان همزادپندارى، از ویژگى هاى ادبیات داستانى است. این نویسنده دفاع مقدس در پاسخ به پرسشى متذکر شد: این که ما رئالیسم ادبیات داستانى انقلاب را با رئالیسم سوسیالیستى مقایسه کنیم؛ بى انصافى است و حتماً این مقایسه از خیلى جهات مقایسه درستى نیست. درواقع، آن جنس رئالیسمى که در روسیه اتفاق افتاده است، با این جا تفاوت دارد. در این نشست همچنین رضا امیرخانى با بیان این که این سخنان صحبت هاى خودمانى است، نسبت به شکاف فرهنگى که میان مردم و مسئولان پیش آمده است، هشدار داد و گفت: در دهه سوم انقلاب اسلامى، ادبیات انقلاب اسلامى دارد نسبتش را با مردم مشخص مى کند، که در دو دهه گذشته این امر رخ نداده است. این داستان نویس عنوان کرد: به اعتقاد من، این غربتى که نویسندگان ادبیات دفاع مقدس دارند، در جایى دیگر رخ داده و بزرگ ترین شکاف فرهنگى میان مردم و دولت پیش آمده است. بگذارید تا این جا را سربسته بگویم. امروز نویسنده انقلاب اسلامى جاى خود را بین مردم باز کرده است و این را مى شود در تشییع جنازه قیصر امین پور دید و به اعتقاد من، این فاصله اى که میان هنر انقلاب اسلامى و دولت به بالاترین حد خود رسیده، موضوع پراهمیت و حساسى است. او تأکید کرد: من به مدد انقلاب اسلامى این جا نشسته ام و خود را نویسنده انقلاب اسلامى مى دانم. درواقع، ما خود را صاحبى انقلابى تر از مسئولان فرهنگى مى دانیم. او همچنین در واکنش به پرسشى درباره تمایز بین رئالیسم مطلوب حاکمیت و رئالیسمى که نسل جوان خواهان آن است، تصریح کرد: تمایز جدى بین رئالیسم حاکمیت و رئالیسم مطلوب مردم نمى دانم و البته این تفاوت کم وبیش وجود دارد. درواقع، این انتقاد را به حساب انتقاد از مسئولان فرهنگى بگذاریم و نه انتقاد به انقلاب اسلامى. نویسنده «بیوتن» یادآور شد: نویسنده انقلاب اسلامى توانسته با مردم ارتباط بگیرد؛ اما آیا منتقدان، نهادهاى فرهنگى و جریان هاى ادبى که زیرساخت هاى فرهنگى را شکل مى دهند، این ارتباط را با مردم دارند. در حوزه نقد و منتقدان ما این اتفاق نیفتاده است و به نظر مى رسد منتقدان ادبیات دفاع مقدس منتسب به دولت هستند. این نوع ارتباط خیلى بد است و به اعتقاد من، مهم ترین آسیبى است که فرهنگ جمهورى اسلامى را تهدید مى کند.
برچسب ها :
*
*